Greek English French German Italian Russian Spanish Vietnamese

Η ΣΑΡΤΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΟΧΙ ΤΗΣ

Λίγα λόγια από μένα....

Η Σάρτη είναι ένα γραφικό χωριό της Χαλκιδικής. Στην περιοχή της Σάρτης κάνω διακοπές τα τελευταία 35 χρόνια. Μόλις πριν λίγο καιρό όμως πληροφορήθηκα λεπτομέρειες της ιστορίας της. Αποφάσισα λοιπόν να κάνω ένα αφιέρωμα για τη Σάρτη-Νέα Αφησιά.
Τα κείμενα δεν είναι δικά μου, τα έχω δανειστεί από διάφορες πηγές που αναφέρονται στο τέλος αυτού του αφιερώματος. Επίσης έχω δανειστεί κάποιες φωτογραφίες.

Ναλμπάντης Κώστας
Σεπτεμβριος 2016


 Μαρτυρίες ενός πρόσφυγα
Αποσπάσματα από την τελευταία συνέντευξη με τον μπάρμπα Αριστείδη Χατζηγιάννη, ένα πρόσφυγα από την Αφησιά της Μικράς Ασίας, στον οποίο χρωστάμε πολλά!!


Η Σάρτη είναι δημοφιλής για τις δαντελωτές παραλίες της και την καταγάλανη θάλασσα. Ο ορεινός όγκος του Αγίου Όρους από όπου ξεπροβάλλει ο ήλιος προσφέρει ένα υπέροχο θέαμα. Το χειμώνα το χωριό έχει ελάχιστους κατοίκους, το καλοκαίρι όμως μπορεί να φτάνει και να ξεπερνά τους 20.000 τουρίστες, τα τελευταία χρόνια οι περισσότεροι από τις βαλκανικές χώρες. Η Σάρτη δεν είναι όμως μόνο παραλία, θάλασσα και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Η ιστορία της είναι σα βγαλμένη από μυθιστόρημα φαντασίας.

Οι κάτοικοί της ήρθαν από τη θάλασσα του Μαρμαρά ξεριζωμένοι μεν, αλλά όχι κυνηγημένοι. Η Σμύρνη καταστράφηκε στις 12 Σεπτέμβρη 1922. Μέσα σε ελάχιστες μέρες ξεκίνησαν να φεύγουν από διάφορα μέρη της Μικράς Ασίας και της θάλασσας του Μαρμαρά στην Προποντίδα απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, οι χριστιανοί γιατί φοβήθηκαν για την μοίρα τους. Την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 1922 οι Αφησιανοί λειτουργήθηκαν στις εκκλησιές τους, κοινώνησαν και τέλεσαν τρισάγιο για τις ψυχές των ανθρώπων που ήταν θαμμένοι εκεί. Αμέσως μετά όλοι μαζί πήγαν στο νεκροταφείο του χωριού, διάβασαν τρισάγιο σε όλους τους τάφους, και άφησαν μια εικόνα του Αγίου Νικολάου.

Στα απομνημονεύματά του ο Ι. Λουκάκης αναφέρει ότι τρία χρόνια μετά τον ξεριζωμό τους, ο πλοίαρχος Θεοδόσης Μπόλκας έφτασε στην Αφησιά ( Avsha στα τουρκικά) για εμπόριο. Στα σπίτια του χωριού ζούσαν πια Τουρκοκρήτες. Αναθυμόνταν με νοσταλγία και καημό την Κρήτη τους που άφησαν πίσω, ενώ οι γηγενείς Τούρκοι της περιοχής αναθυμόνταν με αγάπη τους χριστιανούς της Αφησιάς. Την εικόνα του Αγίου Νικολάου την πρόσεχαν μέχρι τότε, και την έδωσαν στον Έλληνα πλοίαρχο να τη φέρει στην Ελλάδα.

Άρχισαν να μαζεύουν τα πολύτιμα αντικείμενα. Η προοπτική ήταν ότι μόλις ησύχαζαν τα πράγματα θα γύριζαν στα σπίτια τους. Ο παππούς της μητέρας μου άφησε το κλειδί του σπιτιού στον Τούρκο γείτονά του (μοιράζονταν από πάντα την ίδια αυλή) να προσέχει το σπίτι όσο η οικογένεια θα έλειπε. Αυτό έγινε σχεδόν με όλες τις οικογένειες των χριστιανών.

Την Τετάρτη 18 Οκτωβρίου 1922 επιβιβάστηκαν στο υπερωκεάνιο «Κωνσταντινούπολη»,  1500 ψυχές με τα υπάρχοντά τους και ξεκίνησαν το ταξίδι για την άλλη πατρίδα, την Ελλάδα. Πριν ανέβουν οι τελευταίοι, άνοιξαν τους κρουνούς των βαρελιών των κρασιών και το ποτάμι που δημιουργήθηκε έφτασε ίσαμε τη θάλασσα και την έβαψε κόκκινη. Οι πρόσφυγες έφτασαν στον Πειραιά και από εκεί τους πήγαν στο Λαύριο. Το κράτος με αρωγό ιδιώτες κάλυψε τις πρώτες ανάγκες  των προσφύγων για σίτιση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και προσωρινή στέγαση. Το πρώτο διάστημα ανέχονταν τις αντίξοες συνθήκες διαβίωσης, θεωρώντας προσωρινή την παραμονή τους στην Ελλάδα. Πίστευαν ότι δεν θα αργήσει η μέρα της επιστροφής. 

Με την υπογραφή της ελληνοτουρκικής σύμβασης για την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών στις 30 Ιανουαρίου 1923 και την επικύρωσή της από τη Συνθήκη της Λωζάνης τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου και μάλιστα με αναδρομικότητα, συνειδητοποίησαν ότι το όνειρο της επιστροφής δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθεί. Λίγο μετά παρέλαβαν έγγραφα της εκτιμητικής επιτροπής για την περιουσία τους στην Τουρκία.
Συζητήθηκε να μεταφέρουν τους Αφησιανούς στα Καλύβια ή στη Φώκαια της Αττκής. Αρνήθηκαν. Η επόμενη πρόταση ήταν να μεταφερθούν σε μια περιοχή της Χαλκιδικής η οποία μετέπειτα κατοικήθηκε από τους πρόσφυγες των Μουδανιών. Όλο αυτό το διάστημα των δύο χρόνων, τρεις Αφησιανοί που δούλευαν στα μέρη της Σιθωνίας, είπαν στους συμπολίτες τους ότι «υπάρχει μια περιοχή στην οποία τις ελιές τις μαζεύουν με τα φτυάρια και τις βάρκες τις δένουν στα μπαρμπούνια και μετά τα κόβουν με το πριόνι».

Εννοούσαν ότι υπήρχε πλούσια ελαιοκαρπία, και αφθονία ψαριών. Έτσι αποφασίστηκε οι πρόσφυγες της Αφησιάς να μετεγκατασταθούν στην περιοχή της Σάρτης το 1924.
Η μόνη πληροφορία που υπάρχει για την περιοχή είναι από τον Ηρόδοτο, ο οποίος αναφέρει το βασιλιά Σάρτιο. Τότε η Σάρτη ήταν μια από τις σπουδαιότερες πόλεις -κράτη της Χαλκιδικής. Τη Σάρτη την ξανασυναντάμε στους νεότερους χρόνους και σχετίζεται με το κτήμα -μετόχι του Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους στην περιοχή "Ο Σάρτης".

20160915 182939

 

Στο μετόχι αυτό έφεραν τους πρόσφυγες μέχρι να φτιαχτούν τα σπίτια στο χωριό. Ζούσαν 70 οικογένειες, δύο και τρεις μέσα σε ένα κελί. Τα δωμάτια λίγα στο Μετόχι για να στεγάσουν όλες τις οικογένειες που ήρθαν στην περιοχή. Μοιράζονταν ένα φούρνο, μια κουζίνα, ένα τζάκι. Αργότερα εκεί στεγάστηκε το δημοτικό σχολείο μέχρι να φτιαχτεί στο χωριό  το καινούριο. Μέχρι το 1965 στο Μετόχι μένει ένας καλόγερος και το προσέχει. Το 1976 πωλείται σε ένα δασικό συνεταιρισμό και αφήνεται στη φθορά του χρόνου.

Βλέποντας φωτογραφίες του χωριού στην Τουρκία και φωτογραφίες του καινούριου χωριού, κάνει εντύπωση η ομοιότητα των δύο περιοχών! 

Ωστόσο μέσα στην δυστυχία τους ήταν από τους τυχερούς πρόσφυγες. Στο διπλανό χωριό που πήγαν τους Μαρμαρινούς, το Αγιορείτικο Μοναστήρι του Γρηγορίου δεν παραχώρησε το μετόχι του. Οι Μαρμαρινοί πέθαιναν από ελονοσία και άλλες ασθένειες. Αναγκάστηκαν πολλοί να φύγουν από την περιοχή νωρίς. Άλλοι για Θεσσαλονίκη, άλλοι στην Εύβοια. Αντίθετα, οι Αφησιανοί δεν εγκατέλειψαν τον τόπο. Στο Μετόχι είχαν στέγη, νερό για να πιουν και να πλυθούν από τη δεξαμενή δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

Η εκκλησία της περιοχής αρχικά ήταν αφιερωμένη στη μνήμη των 40 μαρτύρων. Οι Αφησιανοί αφιερώνουν το εκκλησάκι στον Αι-Γιώργη για να τους θυμίζει τη δική τους εκκλησία που εγκατέλειψαν στην Τουρκία. 

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο τωρινό χωριό. Τώρα η εκκλησία έχει καθαριστεί με αμμοβολή και έχουν φύγει οι σοβάδες που την κάλυπταν.

20160915 182408

 Κάποιοι όμως φωτογραφίζουν καλύτερα απο εμένα!! 

10628168 10204954437411271 6325075377921691062 n

 Είχε ήδη ιδρυθεί το Ταμείο Περιθάλψεων Προσφύγων από τον Νοέμβριο του 1922 και αυτοί έφεραν μια γερμανική εταιρία να χτίσει τα πρώτα τσιμεντένια σπίτια στα παράλια της περιοχής.

Σώζονται αρκετά από αυτά τα σπίτια, ακόμα. Όταν φύγουν και οι τελευταίοι γέροι από τη ζωή, αμφιβάλλω αν θα παραμείνουν όρθια. Το πιο πιθανό να γκρεμιστούν στο βωμό της τουριστικής εκμετάλλευσης.

Έφεραν τις πρώτες οικογένειες. Το χωριό έχει χωροταξικό σχεδιασμό καθώς στην περιοχή είχε έλη και φτιάχτηκαν όλα από την αρχή. Τα τελευταία σπίτια που χτίστηκαν ήταν πέτρινα. Σήμερα σώζονται μόνο ελάχιστα από αυτά. Δύο είναι παρατημένα, ένα τρίτο κατοικείται συνεχώς από την ίδια οικογένεια γενιά προς γενιά. Άλλα είναι σοβαντισμένα και βαμμένα οπότε δεν ξεχωρίζει το υλικό με το οποίο χτίστηκαν.

Το 1984 δημιουργήθηκε ο πολιτιστικός σύλλογος Αφησιά με στόχο την διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και παράδοσης του χωριού. Με τα χρόνια το ενδιαφέρον για το σύλλογο μειώθηκε, ωστόσο το 2006 ξαναζωντάνεψε μετά από πρωτοβουλία νέων ανθρώπων που ενδιαφέρθηκαν να διατηρήσουν την κληρονομιά αυτή. Ας μην ξεχνάμε ότι έχουν ήδη πεθάνει όλοι οι πρόσφυγες που ήρθαν από την Προποντίδα! Παραχωρήθηκε στο σύλλογο το παλιό σχολείο του χωριού (σχολείο δύο τάξεων τότε) και έγινε Πολιτιστικό Κέντρο.  Εκεί φυλάσσονται κειμήλια που έφεραν οι πρόσφυγες από την παλιά Αφησιά καθώς και πράγματα που χρησιμοποιούσαν οι γέροι κάτοικοι του χωριού.


ΠΗΓΕΣ
Χρησιμοποίησα τις παρακάτω ιστοσελίδες σε κείμενα και εικόνες:

Μπορείτε να δείτε επίσης και τα παρακάτω βίντεο στο YouTube:


ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΟΥ

lab

 Για ένα Χημικό οι ώρες που περνά στο εργαστήριο με τους μαθητές του είναι πολύ σημαντικές. Δείτε μερικά στιγμιότυπα από το Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, κάνοντας κλικ εδώ


ΜΑΓΕΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

Δειτε εντυπωσιακές χημικές αντιδράσεις και τις ομορφότερες χημικές ενώσεις σε ένα βίντεο.


ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

creative

Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδα είναι αξιοποιήσιμο για οποιαδήποτε χρήση, εκτός της εμπορικής χρήσης σύμφωνα με την άδεια Creative Commons - Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή.

 ico new el Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016-17

3L

Δείτε εδώ τις σημαντικές αλλαγές που συμβαίνουν στα θέματα της Χημείας το σχολικό έτος 2016-2017.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ

mhxanografiko

Η συμπλήρωση του Μ.Δ. είναι μια σημαντική δουλειά που απαιτεί χρόνο, σοβαρότητα, σκέψη και ηρεμία. Ένα σωστό Μ.Δ. μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις στο μέλλον ενός μαθητή, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η συμπλήρωση ενός Μ.Δ. είχε αρνητικά αποτελέσματα για το μέλλον του υποψήφιου.
Πατήστε εδώ για να μάθετε περισσότερα.

EUSO 2016
ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ
IMG 9230s

Η τριμελής ομάδα μαθητών του Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κατέλαβε στον διαγωνισμό EUSO 2016, την πρώτη θέση ανάμεσα σε δεκάδες σχολεία της Βόρειας Ελλάδας.
Πατήστε εδώ  για να μάθετε περισσότερα.

46th INTERNATIONAL CHEMISTRY OLYMPIAD
vietnam

Η Ελλάδα συμμετείχε στην 46η Διεθνή Ολυμπιάδα Χημείας που διεξήχθη στο Ανόι του Βιετνάμ από 20 έως 29 Ιουλίου 2014.
Δείτε τα θέματα και φωτογραφίες.

ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ
fotodentro

Δείτε τις σπουδαιότερες πολυμεσικές εφαρμογές μου, πατώντας εδώ.

Δείτε όλες τις πολυμεσικές εφαρμογές μου στο   "Φωτόδεντρο" και στο  "Βιντεόδεντρο".

ΧΗΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

s p

Πατήστε εδώ για να δείτε πολύ χρήσιμες προσομοιώσεις χημικών φαινομένων.

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ
mathites1

Οι παρακάτω υπερσύνδεσμοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξάσκηση των μαθητών Α' και Β' Λυκείου.

Η ΣΑΡΤΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΟΧΙ ΤΗΣ

old sarti
Τα τελευταία 35 χρόνια κάνω διακοπές στη Σάρτη. Όμως μόλις πριν λίγο καιρο πληροφορήθηκα λεπτομέρειες της ιστορίας της. Αποφάσισα λοιπόν να κάνω ένα μικρό αφιέρωμα για τη Σάρτη και το πανέμορφο Μετόχι της.
Μπορείτε να πληροφορηθείτε πολλά περισσότερα κάνοντας κλικ εδώ

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

53977
Σήμερα:Σήμερα:6
Χθες:Χθες:21
Αυτή την εβδομάδα:Αυτή την εβδομάδα:109
Αυτό το μήνα:Αυτό το μήνα:469
Συνολικά:Συνολικά:53977

ΟΡΕΣΤΗΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΙΘΑΡΑΣ

orestis

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Ορέστη ΝαλμπάντηΠεριέχει μαθήματα, συμβουλές και γενικά όλα όσα αφορούν την ηλεκτρική κιθάρα.

JSN Mico template designed by JoomlaShine.com